Pobór Podatków

drukuj

Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych
 
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U.Nr 8 z 2005r., poz. 60 ze zm.) w rozdziale 7a normuje zasady udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych.
 
Rodzaje ulg

Ulgi dotyczące samej realizacji zobowiązań podatkowych reguluje art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa. Można tu wyróżnić dwa typy ulg:
 
·      ulgi w samej spłacie zobowiązań podatkowych, do których zalicza się:
– odroczenie terminu płatności podatku,
– rozłożenie na raty płatności podatku,
– odroczenie zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę,
– rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę,
– odroczenie zapłaty odsetek określonych w decyzji, o której mowa w art. 53 ustawy Ordynacja podatkowa,
– rozłożenie na raty zapłaty odsetek określonych w decyzji, o której mowa w art. 53 ustawy Ordynacja podatkowa,
 
·      ulgi prowadzące do całkowitej lub częściowej rezygnacji z realizacji zobowiązań podatkowych, do których zalicza się:
– umorzenie zaległości podatkowej,
– umorzenie odsetek za zwłokę,
– umorzenie opłaty prolongacyjnej.
 
Instytucję odroczenia oraz rat stosuje się również do należności przypadających od płatników lub inkasentów, natomiast wszystkie wyżej wymienione formy pomocy stosuje się odpowiednio do należności przypadających od spadkobierców podatnika lub płatnika oraz osób trzecich (art. 67c ustawy Ordynacja podatkowa).
 
Ulgi dla prowadzących działalność gospodarczą
 
Zgodnie z art. 67b § 1 ustawy organ podatkowy, na wniosek podatnika (płatnika, inkasenta, spadkobiercy czy osoby trzeciej) prowadzącego działalność gospodarcząmoże udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, wymienionych na wstępie (tj. odroczenie, raty, umorzenie):
1. które nie stanowią pomocy publicznej;
2. które stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;
3. które stanowią pomoc publiczną:
a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia;
b) udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym;
c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim;
d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty;
e) będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów;
f) na szkolenia;
g) na zatrudnienie;
h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw;
i) na restrukturyzację;
j) na ochronę środowiska;
k) na prace badawczo-rozwojowe;
l) regionalną;
m) udzielaną na inne przeznaczenia określone przez Radę Ministrów, mając na uwadze dopuszczalność i warunki udzielania pomocy państwa określone w przepisach prawa wspólnotowego.
Udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych osobom prowadzącym działalność gospodarczą jest, co do zasady, traktowane jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo. Pomoc taka jest dopuszczalna tylko w ściśle określonych sytuacjach, wynikających z obowiązującego na terytorium Polski prawodawstwa Wspólnoty Europejskiej oraz polskich unormowań prawnych. Można zatem powiedzieć, iż w powołanym wyżej przepisie art. 67b ustawy Ordynacja podatkowa zostały uregulowane tryby udzielania przedsiębiorcom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych:
·      pierwszy z nich dotyczy sytuacji, w której ulgi nie są traktowane jako forma pomocy publicznej;
·      drugi tryb obejmuje stosowanie ulg w ramach tzw. pomocy de minimis, której szczegółowe warunki są określone w przepisach wspólnotowych, tj. Rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy de minimis (Dz.Urz. UE L 379 z dnia 28 grudnia 2006r.).
·      trzeci tryb to udzielanie ulg zaliczanych do pomocy publicznej, z uwzględnieniem szeregu wymogów wynikających z przepisów regulujących dopuszczalność tego rodzaju pomocy, w tym ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz.U. Nr 59 z 2007r., poz. 404 ze zm.) i aktów wykonawczych wydanych do tej ustawy.
 
Jakie dokumenty należy złożyć
 
W myśl art. 168 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone na piśmie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, środków komunikacji elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu podatkowego lub jednostki informatycznej obsługi administracji podatkowej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu lub jednostki, a także ustnie do protokołu.
Zgodnie natomiast z § 2 cytowanego wyżej artykułu podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych.
§ 3 stanowi natomiast, iż podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokółu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Jeżeli podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.
Tutejszy Organ podatkowy informuje ponadto, że skuteczny może być tylko taki wniosek, który spełnia wymagania ustawowe. Tylko żądanie prawidłowe wszczyna automatycznie postępowanie. Żądanie wniesione z brakami nie obliguje organu podatkowego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe pisemny wniosek o odroczenie terminu płatności podatku lub zaległości podatkowej, rozłożenia na raty podatku lub zaległości podatkowej albo umorzenia zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę, bądź opłaty prolongacyjnej powinien zawierać:
·      dane wnioskodawcy: imię i nazwisko/nazwę podatnika, adres zamieszkania/siedziby, nr NIP, telefon kontaktowy,
·      datę sporządzenia wniosku,
·      wskazanie adresata (tj. Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu),
·      rodzaj wnioskowanej ulgi (rozłożenie na raty, odroczenie terminu płatności, umorzenie),
rodzaj zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem sprawy (podać tytuł podatku, np. podatek dochodowy od osób prawnych oraz wskazanie, jakiego okresu dotyczy zobowiązanie podatkowe, np. 2009 rok),
·      uzasadnienie,
·      podpis wnioskodawcy.
Ponadto wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą zobligowany jest do:
·      wskazania przeznaczenia wnioskowanej pomocy zgodnie z art. 67b ustawy Ordynacja podatkowa,
·      dostarczenie dokumentu potwierdzającego umocowanie osób działających w imieniu podatnika (KRS, pełnomocnictwo wraz z KRS),
·      przedstawienie wszystkich zaświadczeń, oświadczeń, o których mowa w art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 z późn. zm.) oraz w § 3 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 312 z późn. zm.),
·      przekazanie (w zależności od przeznaczenia wnioskowanej pomocy) informacji, o których mowa odpowiednio w § 2 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. z 2010 r., Nr 53, poz. 311) lub § 2 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r., Nr 53, poz. 312 z późń. zm.) na formularzu którego wzór określa odpowiedni załącznik do rozporządzenia oraz (niezależnie od przeznaczenia wnioskowanej pomocy – z wyłączeniem mikro i małych przedsiębiorstw, o których mowa w art. 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz. Urz. UE L 214 z 09.08.2008) ubiegających się o pomoc publiczną udzielaną w warunkach określonych w tym rozporządzeniu oraz podatników ubiegających się o pomoc w rolnictwie i rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie i rybołówstwie) przekazanie sprawozdań finansowych za okres 3 ostatnich lat obrotowych sporządzonych zgodnie z przepisami o rachunkowości,

Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis [pobierz]
Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie, pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie [pobierz]
Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie [pobierz]
 
Dokumenty uzupełniające wniosek:
 
Celem uwiarygodnienia informacji zawartych w uzasadnieniu wniosku podatnik może dołączyć dowody potwierdzające powołane argumenty.

Każdorazowo po złożeniu wniosku o udzielenie ulgi tutejszy organ podatkowy wzywa do uzupełnienia wniosku o:
·      w przypadku wniosku o rozłożenie zobowiązania na raty należy podać ilość wnioskowanych rat oraz terminy płatności rat,
·      w przypadku wniosku o odroczenie terminu płatności należy podać datę płatności odroczonego zobowiązania podatkowego,
·      wskazanie i udokumentowanie ważnego interesu strony lub interesu publicznego,
·      wskazania i udokumentowania źródła spłaty zobowiązania podatkowego w zaproponowany sposób,
·      wskazanie i udokumentowanie przyczyn uniemożliwiających zapłatę przedmiotowego zobowiązania w ustawowym terminie,
·      udokumentowanie sytuacji finansowej Podatnika poprzez przedłożenie aktualnych sprawozdań finansowych (bilans, rachunek zysków i strat oraz informacja o przepływie środków pieniężnych – w przypadku prowadzenie działalności gospodarczej,
·      oświadczenie o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (ORD-HZ). Zgodnie z art. 39 § 2 ustawy Ordynacja podatkowaStrona lub kontrolowany mogą odmówić złożenia oświadczenia (druk ORD-HZ).
 
Oświadczenie o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (druk ORD-HZ) [pobierz]

Opłaty skarbowe
 
Nie pobiera się.
 
Przesłanki udzielenia ulgi
 
Przepisy przewidują dwie równorzędne przesłanki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych:
● ważny interes podatnika,
● interes publiczny.
Należy w związku z tym podkreślić, że przesłanki te są od siebie niezależne, co oznacza, że do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku podatnika wystarczy spełnienie tylko jednej z nich. Jak bowiem podkreślił NSA w Warszawie w wyroku z 30 maja 2001 r. (sygn. akt III SA 830/00, M. Podat. z 2001 r. nr 9, poz. 2): (...) hipoteza wyprowadzonej z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.) normy prawnej brzmi: „w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym”. Spójnik „lub” łączący zawarte w niej przesłanki oznacza, że na wniosek podatnika organ może umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w całości lub w części w trzech sytuacjach. Gdy przemawia za tym ważny interes podatnika, gdy przemawia za tym interes publiczny oraz gdy przemawiają za tym obie przesłanki łącznie.
Żadna z tych przesłanek nie została zdefiniowana w Ordynacji podatkowej. Ze względu na szeroki zakres oraz nieostrość obu tych pojęć skonstruowanie tego rodzaju definicji byłoby raczej niemożliwe – w takim przypadku można byłoby narazić się na zarzut zbyt szerokiej bądź przeciwnie – zbyt wąskiej ich interpretacji. Pewne wytyczne rozumienia obu tych pojęć wynikają z orzecznictwa sądowego. W wielu orzeczeniach sądy, przy rozpatrywaniu konkretnych spraw, wskazywały na okoliczności, których zaistnienie w opinii sądu świadczyło o wystąpieniu ważnego interesu podatnika bądź interesu publicznego (lub obu naraz). Między innymi w cytowanym wyżej wyroku z 30 maja 2001 r. (sygn. akt III SA 830/00) NSA uzasadniając swoje rozstrzygnięcie stwierdził: (...) dokonując oceny ważnego interesu podatnika należy mieć na względzie całokształt jego sytuacji, także w aspekcie rzetelności w wypełnianiu wcześniej zobowiązań wobec państwa. Interes publiczny to nie tylko potrzeba zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, ale także ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc z opieki społecznej.
Na ten ostatni aspekt zwrócił w szczególności uwagę NSA w Szczecinie w wyroku z 22 kwietnia 1999 r. (sygn. akt SA/Sz 850/98, POP 2000/6/168), stwierdzając: ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Z drugiej strony, interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych.
W innym wyroku (z 26 listopada 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 13/98, niepublik.) NSA w Łodzi podkreślił: (...) przesłanki umorzenia należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty.
Zatem na pewno ważną okolicznością, mającą istotne znaczenie w kontekście udzielania ulg w zapłacie podatku, jest wystąpienie zdarzeń nadzwyczajnych, takich jak np. klęska żywiołowa (pożar, powódź, susza, tornado itp.), której skutkiem jest całkowita bądź częściowa utrata majątku (bądź źródła utrzymania), wypadek bądź ciężka, długotrwała choroba pozbawiająca możliwości zarobkowania itp. Dlatego jeśli tego rodzaju zdarzenia u danego podatnika wystąpią, to organy podatkowe, oceniając jego sytuację, są zobligowane wziąć je pod uwagę. Decyzje organów podatkowych w zakresie udzielania ulg mają co prawda charakter uznaniowy, jednak nie oznacza to dowolności w ich podejmowaniu. Taka konkluzja wynika z wyroku NSA we Wrocławiu z 8 października 2002 r. (sygn. akt I SA/Wr 1458/01, POP z 2004 r. nr 3, poz. 59). Sąd stwierdził w nim: organ podatkowy obowiązany jest nie tylko do ustalania, czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.), lecz także obowiązany jest do wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego. Dodatkowo, w uzasadnieniu powyższego wyroku, sąd podkreślił, że wprawdzie art. 122 Ordynacji podatkowej ma znacznie uboższe brzmienie niż art. 7 k.p.a. jednak automatyczne dawanie pierwszeństwa interesowi publicznemu przed słusznym interesem strony jest nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Przywołał w tym kontekście wyrok SN z 18 listopada 1993 r. (sygn. akt III ARN 49/93, OSNC z 1994 r. nr 9, poz. 181), którego teza głosi: w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad interesem indywidualnym, podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, a już szczególnie wówczas, gdy chodzi o udowodnienie, iż w interesie publicznym leży ograniczenie (lub odjęcie) określonego przez Konstytucję RP prawa (...).
Ponadto wskazać należy, iż przepis art. 67 a §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie wprowadza jakichkolwiek wskazówek czy ograniczeń dla organu podatkowego rozpoznającego wniosek podatnika. Przepis ten nie obliguje organów podatkowych do rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych w każdym przypadku, gdy wystąpi o to podatnik. Udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych należy do instytucji prawa podatkowego podejmowanych w granicach tak zwanego uznania administracyjnego. Z tego też względu postępowanie w tym przedmiocie musi zostać poparte precyzyjną oceną stanu faktycznego sprawy, z szczególnym uwzględnieniem stanu finansowego podatnika, gdyż wyłącznie wynik tak przeprowadzonego postępowania może stanowić podstawę do orzekania w granicach uznania administracyjnego. Przytoczona regulacja prawna nie obliguje organu podatkowego do wydania decyzji uwzględniającej wniosek podatnika w każdym przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek uzasadniających możliwość udzielenia ulgi w zapłacie podatku. Zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego umożliwia jedynie rozważenie możliwości udzielenia ulgi w danym przypadku, decyzja zaś jest podejmowana w drodze uznania administracyjnego.
 
Sposób postępowania Urzędu

Jeśli wniosek nie spełnia przewidzianych dla podania wymagań określonych w art. 168 Ordynacji podatkowej, wówczas organ podatkowy w trybie art. 169 Ordynacji podatkowej ma obowiązek wezwać podatnika do uzupełnienia braków z pouczeniem, że nie wypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Wniosek podatnika spełniający wymagania ustawowe wszczyna postępowanie podatkowe.
Naczelnik Urzędu prowadzi postępowanie zmierzające do wydania decyzji o przyznaniu lub odmowie udzielenia ulgi.
 
Przysługujące prawa:

Strona ma prawo:
·      czynnie uczestniczyć w postępowaniu podatkowym,
·      przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki, kopie lub odpisy,
·      żądać potwierdzenia za zgodność z oryginałem odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy potwierdzonych za zgodność z oryginałem odpisów,
·      przedkładać dokumenty mające znaczenie dla sprawy,
·      wypowiadać się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
 
Termin załatwienia sprawy:

Decyzja w sprawie przyznania lub odmowy przyznania podatnikowi wnioskowanej ulgi w spłacie zostaje wydana bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – nie później niż w ciągu 2 miesięcy.